X
تبلیغات
گیاه پزشکی

1- دستگاه اینفراماتیک(Inferamatic) :

فاکتورهای همچون درصد پروتئین(prot%)، حجم رسوب زلنی(ZEL)، حجم نان (B.V.= Bread Volume)، درصد رطوبت(MOIST%)، درصد سختی دانه(H.I.= Hardness Index) و درصد جذب آب((W.A.= Water Absorption توسط دستگاه اینفراماتیک 8600 (NIR) قابل محاسبه هستند. فقط کافی است که20گرم آرد كامل كه توسط آسياب چكشي تهيه شده(آرد مورداستفاده درتعيين عددفالينگ ودرصد گلوتن نيزتوسط آسياب چكشي تهيه مي شود) را در محفظه مخصوص دستگاه قرار دهیم. میزان آرد باید به اندازه ای باشد که صفحه حساس به نور مادون قرمز( (Infraredرا کاملا بپوشاند. با روشن کردن دستگاه، درعرض 20 ثانیه نمونه از لحاظ فاکتورهای فوق الذکر بررسی شده ونتایج حاصله به تفکیک ارائه می شود.

گفتنی است که در گذشته از روش کلدال(کجدال) جهت تعیین میزان پروتئین نمونه استفاده می شد. این روش بر اساس تبدیل نسبت ازت به پروتئین نمونه بود. همچنین برای تعیین عدد زلنی، از روشی مبتنی بر استفاده از معرف فنل بلو و 8 عدد مزور که بر روی شیکر مخصوص قرار می گرفتند، بهره گرفته می شد. امروزه، این روشها کاربرد چندانی ندارند.  

2- تعیین حجم رسوب  SDS:

برای تعیین حجم رسوب SDS بدین گونه عمل می شود : ابتدا یک گرم آرد كامل تهيه شده توسط آسياب سایشی UDY را توزین کرده ودر لوله آزمایش می ریزیم. سپس cc4 آب مقطر به آن افزوده ولوله آزمایش را به مدت 4ثانیه بر روی ورتکس قرار می دهیم تا لرزاندن لوله توسط ورتكس سبب ترکیب شدن آرد و آب مقطر شود.  سپس لوله را در جا لوله اي بمدت 5دقیقه قرار مي دهيم وپس ازآن، دوباره لوله آزمایش را در معرض4 ثانیه لرزش توسط ورتکس قرارداده و بارديگر لوله را در جالوله اي قرار مي دهيم. 5 دقیقه بعد، 12سی سی از محلول  SDS(سدیم دو دسیل سولفات) واسیدلاکتیک را به لوله آزمایش اضافه می کنیم (محلولSDS و اسید لاکتیک، از افزودن7 میلی ليتر اسیدلاکتیک90% به240سی سی SDS حاصل می شود). سپس در لوله را بسته و لوله را 5 بار سروته می کنیم تا آرد کاملا در محلول حل شود. سپس لوله را در پایه مدرج مخصوصي كه براي اينكار تعبيه شده بمدت 10 دقیقه به صورت عمودی قرار می دهیم. سپس میزان رسوب ته نشین شده را برحسب میلی لیتر یادداشت می کنیم. عدد حاصل همان حجم رسوب  SDS است. هر چه این عدد بالاتر باشد کیفیت نانوایی نمونه بهتر است.

3- اندازه گیری آسیب دیدگی نشاسته:

بسیاری از محققین بر اهمیت تاثیر آسیب دیدگی نشاسته بر کیفیت نانهای حجیم و برخی نانهای مسطح مانند عربی و چاپاتی تاکید کرده اند. میزان آسیب دیدگی نشاسته تحت تاثیر ویژگیهای ژنتیکی گندم، نوع و شرایط فرآیند آسیاب قرار دارد. تفاوت جذب آب ، خواص نانوایی خمیر و تولید قند برای استفاده توسط مخمر به میزان زیادی به نشاسته آسیب دیده وابسته است و بر حجم و نرمی نان اثر می گذارد. آسیب دیدگی نشاسته باعث می شود که در اثر عمل آلفا آمیلاز، آمیلوز به دکسترین تبدیل گردد که این امر در کاهش برگشت نشاسته و بیاتی نان موثر است. مقدار مطلوب آسیب دیدگی نشاسته بر روی خواص رئولوژیکی و کیفیت نهایی محصول اثر مثبت دارد، اما مقدار زیاد آن باعث کاهش حجم و افت کیفیت نان می شود.

برای اندازه گیری میزان آسیب دیدگی نشاسته از روش غیر آنزیمی سریع استفاده می شود، در این روش 20 میلی لیتر محلول استخراج کننده شامل 67/1 درصد اسید تری کلرواستیک و 5/0 درصد تیوسیانات پتاسیم، به 5/0 گرم آرد اضافه شده و عمل استخراج طی 15 دقیقه انجام می شود. پس از صاف کردن محلول با کاغذ واتمن شماره یک، مقدار 2 میلی لیتر از محلول استخراج شده به بالن 25 میلی لیتری منتقل شده و یک میلی لیتر محلول رنگ کننده شامل2/0 درصد کریستال ید و 2 درصد یدور پتاسیم، به آن اضافه می گردد. بالن به حجم رسیده و پس از 10 دقیقه سکون، مقدار جذب محلول در طول موج 600 نانومتر خوانده شده و با استفاده از فرمول زیر مقدار آسیب دیدگی نشاسته بر حسب واحد فاراند بدست می آید:

                               (درصد جذب * 97/0)+ 1/2 = آسیب دیدگی نشاسته

+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم اسفند 1390ساعت 12:4  توسط سید مهدی حسینی و رضا جعفری  | 

 

پس از بوجاری گندم، بررسیهای زیر انجام می شود:

1- رنگ دانه (K.C.= Kernel Color)-

با مشاهده نمونه گندم تعیین می شود. دانه های گندم معمولا قهوه ای یا زرد رنگ هستند.

2- تعیین وزن هزار دانه(T.K.W.= Thousand Kernel Weight):

 هزار عدد دانه گندم توسط دستگاهی مخصوص شمرده شده و سپس توسط ترازوی دیجیتالی با دقت 01/0 گرم توزین می گردند. البته در مواردی نیز تنها با توزین 500 عدد دانه و ضرب کردن وزن حاصله در عدد دو، وزن هزار دانه نمونه را تعیین می کنند. در مورد غلات درشت دانه همچون ذرت، معمولا از وزن صد دانه استفاده می شود.

3- تعیین درصد سن زدگی(S.D.= Sunn pest Damage):

 ابتدا100گرم گندم را وزن کرده، سپس دانه های سن زده را جدا و با توزین دوباره دانه های سالم، نسبت(درصد) سن زدگی نمونه محاسبه می شود. شايان ذكر است كه محل نيش حشره به صورت يك لكه كوچك كه اطراف آن به رنگ كرم روشن درآمده، قابل مشاهده و شناسايي است.

+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم اسفند 1390ساعت 12:1  توسط سید مهدی حسینی و رضا جعفری  | 

 

هر یک درصد سن زدگی گندم سبب افت قیمت پایه به مبلغ 100 ریال می شود خبرگزاری موج - بر اساس مصوبه نمایندگان ویژه رییس جمهوری درمورد قیمت خریدگندم، درسال 90 به ازای وجود هر یک درصد سن زدگی در گندم های معمولی و دوروم تحویلی از کشاورزان مبلغ 100 ریال از قیمت پایه کاسته می شود. به گزارش موج به نقل از روابط عمومی شرکت بازرگانی دولتی ایران، قیمت خرید با افت 2درصد و افت غیرمفید یک درصد برای گندم معمولی و دوروم به ترتیب 3600و3800 ریال است.بر اساس این گزارش، حداکثر افت مفید قابل قبول 10 درصد و برای افت غیر مفید7درصد خواهد بود. این گزارش می افزاید: به ازای هر درصد کاهش افت مفید برای گندم معمولی 14 ریال و برای گندم دوروم 16 ریال به مبلغ پایه افزوده می شود. همچنین به ازای هر در صد کاهش افت غیر مفید نیز برای گندم معمولی 45 ریال وبری گندم دوروم 50 ریال به مبلغ پایه افزوده خواهد شد. گفتنی است، به ازای هر درصد افزایش افت مفید برای گندم معمولی 14ریال و برای گندم دوروم 16 ریال از مبلغ پایه کسر می شود و به ازای هر درصد افزایش افت غیر مفید نیز برای گندم معمولی 45 ریال وبرای گندم دوروم50 ریال از مبلغ پایه کاسته خواهد شد.
+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم اسفند 1390ساعت 11:55  توسط سید مهدی حسینی و رضا جعفری  | 

  سن هاي زيان آور گندم                                                                          

بيش از 10 گونه سن زيان آور غلات در ايران جمع آوري و شناسايي شده اند. در بين آنها سن گندم(Eurygaster integriceps Put.) از اهميت اقتصادي بيشتري برخوردار است(شكل 3).

 

سن گندم                                                                        Eurygaster integriceps Put.

(Scutelleridae, Heteroptera)

 

اين گونه مهم ترين آفت كشاورزي كشور ما به شمار مي آيد. به جز مناطق خوزستان، اراضي ساحلي خليج فارس، درياي عمان ، درياي خزر و كويرهاي مركزي فلات ايران، اين آفت در ساير مناطق كشور وجود دارد
(رجبي، 1379). بر اساس ميانگين سطح مبارزة شيميايي با سن گندم طي سال هاي 79-1375  استان هاي فارس، همدان، كرمانشاه، مركزي، كردستان، اصفهان، لرستان و تهران به ترتيب با 24، 7/13، 6/13، 8 ، 9/7، 1/7، 9/4 و 5/4  درصد سهم مبارزه شيميايي با سن گندم در كشور، از مهم ترين مناطق سن خيز كشور به شمار مي آيند.

 سطح مبارزة شيميايي با سن گندم در 25 سال اخير(شكل 2) روند فزاينده اي داشته است به طوري كه اين سطح از 75000 هكتار در سال 1355 به  1200000 هكتار در سال 1380 رسيده است (هيربد، 1380). تخريب مراتع و توسعة ديم زار ها خصوصآ در غرب كشور از مهم ترين دلايل گسترش مناطق انتشار و طغيان سن گندم در سال هاي اخير بوده است(رجبي،1372). در سال هاي اخير 40 -50 درصد سهم مبارزة شيميايي با سن گندم در اراضي ديم استان هاي غربي كشور كه تخريب مراتع در آنها شديد بوده است، صورت گرفته است  

سن گندم هم به صورت كمي( خسارت به برگ، خشك كردن جوانه مركزي، سفيد كردن وخشك كردن سنبله ها و يا قسمتي از آنها توسط سن مادر) و هم به صورت كيفي ( سن زدگي دانه ها توسط پوره ها و سن هاي نسل جديد) خسارت وارد مي كند. طبق يك برآورد نظري در 3 ميليون هكتار اراضي آلوده كشور، در صورت عدم مبارزه با سن گندم حدود 90 هزار تن خسارت كمي و 900 هزار تن خسارت كيفي ايجاد خواهد شد.

طبق بررسي هاي بهرامي(1377) هر سن مادر به طور متوسط 61 جوانه مركزي  و 2/12 سنبله را در شرايط ديم خسارت مي زند و سطح زيان اقتصادي آن 6/1 سن مادر در متر مربع است. در طرح جامع سن گندم كاهش محصول به ازاي هر سن مادر در شرايط ديم 8/43 كيلوگرم و سطح زيان اقتصادي آن 8/1 عدد در متر مربع برآورد گرديده است(بي نام، 1377). طبق بررسي هاي رضابيگي(1379) هر سن مادر در مزارع آبي در شرايطي كه ترميم خسارت صورت نگيرد، 1/3 گرم(حدود 30 كيلو گرم در هكتار) خسارت مي زند و سطح زيان اقتصادي آن حدود 3 عدد در متر مربع است. نور(1381) سطح زيان اقتصادي  سن مادر را در شرايط آبي 7-8 عدد در متر مربع برآورد كرده است.

حد قابل تحمل سن زدگي دانه ها 2 درصد است و دانه هايي كه بيشتر از 2 درصد دانة سن زده داشته باشند فاقد كيفيت نانوايي هسـتند. با افزودن برخي از افزودني هـاي مجاز مي توان اين نرم را كمي افزايـش داد(عسگريان زاده، 1377). بهرام)1377) سن زدگي دانه ها به ازاي هر پوره سن 5 را در زمان برداشت گندم ديم حدود 6/0 درصد برآورد كرده و سطح زيان اقتصادي پوره ها را 3-4 پوره در متر مربع ذكر كرده است. رضابيگي(1379) سطح زيان اقتصادي پوره ها را به طور متوسط 2/8 عدد در متر مربع برآورد كرده است. اين ميزان در ارقام رشيد و سرداري به ترتيب 3/5 و 7/6 و در ارقام فلات و گلستان كه تحمل بيشتري دارند، به ترتيب 8/11 و 6/9 عدد است. نوري(1381) سطح زيان اقتصادي پوره ها را در شرايط آبي 11-12 پوره در متر مربع برآورد كرده است.  

از نظر زيست شناسي، سن گندم سرتاسر تابستان، پائيز و زمستان ( حدود 9 ماه از سال) را در پناهگاه هاي تابستانه و زمسـتانه آن در ارتـفـاعات، زير بوتـــه هاي گــون (Astragalus spp.)، درمـــنـه ( Artemisia spp.)، كــلاه مـير حــسنAcantholimon spp.)) و چوبك (Acanthophillum spp.) و در جنگل هاي بلوط غرب كشور در زير برگ هاي ريزش كرده بلوط و برخي ديگر از درختان و درختچه ها به سر مي برد. اين سن ها دياپوز داشته و در اوايل بهار به مزارع گندم و جو ريزش مي كنند. سن گندم تنها يك نسل در سال دارد(رجبي، 1379).  

 

مديريت تلفيقي سن گندم

ــ مهم ترين عامل افزايش جمعيت و طغيان سن گندم در 25 سال اخير، تخريب مراتع( خصوصآ در ديم زارهاي كشور) و كشت گندم و جو در مراتع تخريب شده بوده است. اين كار در افزايش وزن، افزايش ميزان تخم ريزي و تبديل سن هاي ساكن مراتع به سن هاي مهاجر، موثر بوده است(رجبي، 1372).

 در سال هاي خشك و كم باران اراضي ديم كم بازده برداشت نمي شوند و يا به دليل كمبود آب، نداشتن تجهيزات مناسب سمپاشي و اقتصادي نبودن مبارزه، كنترل شيميايي سن گندم در آنها صورت نمي گيرد و باعث انتقال جمعيت قابل توجهي از آفت از سالي به سال ديگر مي شوند. جلوگيري از كشت گندم و جو در مراتع تخريب شده و اختصاص دادن اراضي ديم كم بازده به كشت گياهان مناسب ديگر، در كاهش جمعيت اين آفت بسيار موثر است و لازم است به عنوان يك راهكار اساسي، برنامه ريزي هاي لازم در اين خصوص صورت گيرد.

ــ سن گندم دشمنان طبيعي فراواني دارد و در بين آنها زنبورهاي پارازيتوئيد تخم و مگس هاي پارازيتوئيد سن گندم از نظر كاهش جمعيت اين آفت از اهميت بيشتري برخوردارند(شكل4).

 

    مهم ترين گونه هاي زنبورهاي پارازيتوئيد تخم سن گندم به خانوادة Scelionidae  وجنس Trissolcus تعلق دارند و مهم ترين گونه هاي آن به شرح زيرمي باشند(رجبي، 1359):

Trissolcus grandis Thomson

 

Trissolcus semistriatus Nees

 

Trissolcus vassilievi Mayr

 

Trissolcus rufiventris Mayr

 

Trissolcus basalis Wollaston

 

در بين گونه هاي فوق  T. grandis گونة غالب اين زنبورها در اكثر مناطق كشور مي باشد. ميزان پارازيتيسم تخم توسط اين زنبورها از منطقه اي به منطقة ديگر متفاوت است و در اكثر مناطق كشور اين زنبورها يكي از عوامل كليدي كاهش جمعيت سن گندم به شمار مي آيند. اين زنبورها بيشتر در زير پوستك درختان ميوة سردسيري زمستان گذراني مي كنند و قبل از ورود به مزارع از شهد گل هاي اين درختان تغذيه مي كنند(رجبي، 1379). جلوگيري از سمپاشي هاي بي رويه و ايجاد تنوع در اكوسيستم هاي زراعي از طريق ايجاد باغ و يا كاشت درختاني مثل بيد و بادام و غيره در كنار نهر هاي حاشية مزارع، روشي مناسبي براي حفظ و حمايت اين زنبورها و افزايش كارايي آنها است.

 كنترل بيولوژيكي سن گندم با استفاده از پرورش انبوه زنبورهاي پارازيتوئيد تخم طي سال هاي (43-1325) در ورامين و اصفهان صورت گرفته است(زمردي،1340 و زمردي، 1371). دياپوز اجباري سن گندم و عدم امكان پرورش انبوه آن براي تكثير زنبورها، عدم اطلاع دقيق از بيواكولوژي اين زنبورها و گرايش به سمت استفاده از سموم شيميايي به دليل سهولت كاربرد و كم اطلاع بودن از اثرات جانبي مصرف اين سموم، كنترل بيولوژيكي سن گندم با استفاده از اين عوامل متوقف  شد. از آن زمان تا كنون تحقيقات وسيعي در رابطه با زنبورهاي پارازيتوئيد سن گندم صورت گرفته است. بيواكولوژي اين زنبور ها وپرورش انبوه آنها توسط صفوي(1352)، رجبي و اميرنظري(1367)، تقدسي(1370) و ايراني پور(1375) صورت گرفته و اميرمعافي (1379) سيستم ميزبان- پارازيتوئيد بينT.grandis  و تخم سن گندم را مطالعه كرده است. در رابطه با پرورش انبوه اين زنبورها با استفاده ازتخم سن(L.) Graphosoma lineatum  بررسي هاي در خور توجهي توسط عسگري(1374)، شاهرخي(1376) و عسگري(1380) صورت گرفته است. با استفاده از مجموع اطلاعات بدست آمده درخصوص اين زنبورها، مي توان پرورش انبوه و رهاسازي آنها را به عنوان يكي از روش هاي مبارزه در برنامة مديريت تلفيقي سن گندم مورد استفاده قرار داد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم اسفند 1390ساعت 11:54  توسط سید مهدی حسینی و رضا جعفری  |